lunes, 25 de enero de 2010

Mbocayaty del Yhaguy



Che ahôvo nderehe che táva porâite
Hi`â aikuaauka opaitépe osêva ichugui
Jarekóke ñane apytu`û ha ñe`âkuaitépe
Kyre`ŷ, mba`apose, ha jeikoporâ opaitendi katui.

Anike oî tesaráipe tapichakuéra amyryî
Ha`ekuéra rupive heñói Paraíso Ñemimby
Karai ha kuñakarai ndaijoháiva heta mba`e omomýi
Hapykuerépe jahecha ñandekuéra imemby.

22 de diciembe ha`e ku ára ñamomorâva
Mandu`ávo opytáva ne sâso ha repoñy
Santa Elena ko nde ypy, ha`e nemoreñóiva
Niño Salvador upe guive, ha`e tuichavéva ñande ru.

1º de enero oĝuahê, sako`íma osununu
Opaguioma ojeju, mba`eguipio aniche
Niño Salvador ñanerenói, kampánama ipu
Tupâ korapýre lo mitâ techaga`u ombogue.


27-04-2009

Che Mborayhu jára



Lorena nde réra
Mbayhu yvu che rekove sâ
Rembohorýva che páy ha che kéra
kunu`û ha tory nderehe iñapesâ.

Peteî ára resê che rapépe
Tupâ oipotágui péicha oiko
Pévako oîma ijehaipyrépe
Ndaipori mba`´repa ñambotovévo.

Kuña resa rory mburukuja poty
Rehesapéva che raperâ
Péicha ñaikundaháne mombyry
Ojopóre kôinguemicha hetáre mba`aporâ.

Tove maymaite tohecha
Mba`éichapa jaikoporâ
Kunu`ûpópe ñambohasa
Umi avo`ói hypýva jajapyhara.

Aĝa oĝuahêne peteî ko`ê
Ñamañávo ñande rapykuerére
Ha upépe ja`éne torypópe
Péina ñamohu`â Tupâ jehaipyre.


03-02-2009

viernes, 22 de enero de 2010

Mbo`ekuaahára Rapére

Es largo el camino recorrido
Kuaapy rekávo aikundaha
Por interés al guaraní querido
Aĝuahêvo hu`âme che ñe`ê aipyaha.

Ateneo nuestra residencia
Guaranietéva oñembyatyha
Estirpe de conocimientos y sapiencia
Anicheva`erâ tesaráipe opyta.

Hombres y mujeres con espíritu altruistas
Iñarandu hypýva ndehegui osê
Al forjar los rumbos nacionalistas
Ñande avañe`ê kuarahy ndive iñapysê.

A mis profesores les digo
Aguyjetaite pende jesape`áre
Y que el futuro les traiga consigo
Tesâi, po`a, jekupyty vy`áre.

Nicolás Arrúa, gran señor
Paraguay ra`y, Kuimba`e porâ
De nuestra cultura gran conocedor
Nde réra opytáma maymaite mandu`arâ.

De la tierra colorada surgió este hombre,
Dionisio Fleitas, karia`y katupyry,
Ni el peor huracán ha de torcer su nombre
Mba`éiko aniche kuaapy pavê chupe ojapyhy.

Gracias te damos por tu afán y perseverancia
Ñande Ateneo myakâhára, Cesar Silva lampinoite,
Por surcar nuestros horizontes con mucha paciencia,
Tupâmante tanderovasa, akóinte tandepo`aite.

Y que por siempre el guaraní florezca,
Ka`a porâicha taherakuâ mombyry,
Los compañeros serán quienes merezcan,
Tembiaporâ ñande po rupi tosyryry.

20-10-2010
Mbo`ekuaahára Oscar Teodoro Martinez

domingo, 17 de enero de 2010

Prueba Superada


Defensa de tesis 16/01/2010








viernes, 6 de noviembre de 2009

Loca

¡Paso! ¡Dadle paso!
Es reina y es pobre. No quiere ni el raso
que bese sus formas; es loca la reina.
Dad paso a la reina de honda pupila color de esmeralda,
la loca desnuda que, regia, despeinada,
por único manto,
su astral cabellera, como un sueño de oro cubriendo la espalda.

¡Dad paso! que corre la reina, la loca,
llevando un gran beso y un tibio pedazo de canto
en la boca.

En noches de estío se empapa de luna, perfume y penumbra
y corre devota al templo del Arte a hacer su plegaria;
allí no le alumbra
ni lámpara débil, ni pálido cirio de luz funeraria,
sino la belleza, la sacra belleza de la luminaria.

Amigos: en caso que alguna
mujer de rodillas, desnuda en la sombra rezando encontréis,
pasad, no le habléis;
es ella la loca, devota del Arte que reza a la Luna.

Crudeza de invierno no seca y consume
la rosa del canto que lleva en la boca...
Sus llagas lumíneas que sangran perfume,
las besa y bendice mil veces la loca.

Le da primavera sus salvas de olores,
las ondas del río su perpetuo y suave rumor de oraciones;
la noche morena le da su silencio, sus sidéreas flores...
Y aun tiene hambre de más sensaciones.

En noches augustas de inútil martirio,
la loca pretende, con sed de grandeza,
tomar una estrella volviéndola lirio.
-Oh loca divina, que canta y que llora, que ríe y que reza;
atrévete siempre, es ese un gran culto que pocos profesan.

¡Loca!: soporta, la tortura sacra y luminosa
de todas tus ansias y tus padeceres
y sigue cantando canción olorosa;
tú eres la bendita loca mujer entre todas las mujeresl.

Amigos: en caso que alguna
mujer de rodillas, desnuda, en la sombra rezando encontréis,
pasad, no le habléis;
es ella la loca, devota del Arte que reza a la Luna;
¡es ella mi Alma! reina que está loca,
alma luminosa, de bohemio y de artista, que va entre vosotros
llevando un gran beso y un tibio pedazo de canto en la boca.

Manuel Ortíz Guerrero

miércoles, 14 de octubre de 2009

Ysyry





Mombyryguio ñahendu
remyanguekóirô Kirîrî
resyryramo mbeguekatu
repoñy ha reguata koni

Jejokuáipe Tupâ nembou
yvyrova oîva rehovahéi
hakueterô rembopiro`y
vy`águi opavave opura´héi

Mba`eporâitéko nerembiapo
reme`êre oréve tekove
amambaityre repo ha repo
mymba chu`i jepe ndeipyte

Iñañáva yvyporako oî
nemongy`áva nembotiay
pira oîva osapy ovevyi
nemboypáva ha nemboypi.



Oscar Teodoro Martinez Campuzano
La Paz, 8 de junio de 2009


En una noche serena regresando a mi casa me percato de un sonido que llamó mi atención
no lo distinguía, vuelvo a caminar, y la curiosidad se apodera de mi ser, me detengo y luego
de buen rato de analisis distingo que es elsonido producido por el arroyo de Don Humberto que ha
subido por la lluvia....

cuidemos nuestros arroyos ....






Arroyo "YHAGUY" de Mbocayaty del Yhaguy-Cordillera



viernes, 18 de septiembre de 2009

Ñande Rekoha (Bosque de la Familia Gatske)





Ne porã che Paraguay


Oiménepa ko arapype ndéicha iporãva tetã
ojeguapava yvotype omimbí ha ojajaipa
tovena ku pyharerö tajahecha pe jasy
arapeguaramo guaicha omysãi ro iñasaindy (bis)

Che Paraguay rasa harã
ndaiporichene mamove
che Paraguay ndeve ha´e
rohayhuve cada ko´ë

Pejuna mombyry guava pehechami ko tetã
katuetei pejuhuta tory joayhu ha vy´a
ko´ape jeko ymami Ñandejára oiko oguata
ha ipyporépe oheja hetaite mba´e porã (bis)

Letra: Carlos Sosa
Música: T. Rodríguez Mendoza