
jueves, 8 de mayo de 2008
jueves, 3 de abril de 2008
Emiliano R. Fernández Rekovejegua
Heñoi'akue Yvysunu, Guarambarépe, ary 1894-me. Itúva herava'ekue Silvestre Fernández ha isýkatu Bernarda Rivarola. 1914 guive ohai iñe'ẽpoty. Oho oñorairõvo ñane retã rayhupápe Chako ñorairõme. Upe ñorarirõ aja, ary 1934-me, omendákuri María Belén Lugore. Omanókuri 15 jasyporundy 1949-me.
Ohai: "Adios trigueña resa yvoty", "Ahakuetévo", "Aháma che chína (che la reina)", "Alborada (en tu ventana)", "A mi florcita del Paraguay", "Causa neñaña", "Asunción del Paraguay", "Ko'ápe che avy'ave", "Concepción jerére", “Che lucero ñemimby", "Chepochýma nendive", "Despierta mi Angelina", "En tu ventana", "Guavira poty", "La cautiva", "La útlima letra", "Nde juru mbyte", "Noches del Paraguay", "Ñesũháme", "Oda pasional", "Primavera", "Pyhare amangýpe", "Retén-pe pyhare", "Rojas Silva rekávo", "Salud che paraje-kue", "Siete notas musicales", "13 Tujutĩ", "Yvapovõ poty", ha heta ambue ñe'ẽpoty.
apurahéivo mbarakápe si ahátama katuete
Paraguay niko chave ajuráva che retãme
amonóvo hayjupápe a la hora ojofrecé.
Péina ko´ágã ahendu che renóirõ la corneta
acaláta bayoneta ha Chakopyre asururu
ahamítante amoirü Valinoti-pe ikatúrõ
aloamíne ajuhúro Rojas Silva kurusu.
Ahayhúgui che retã Che la Reina rohejáta
frontera lado aháta ahuguaitïvo umi ava
ndaipotánte che kamba che myakÿ nde resaype
aipotánte ere che sype heta tacherovasa.
Che fusil je oime ipotï che rechaséma je hína
Prevención-pe Catalina tereho che ruguaitï
rehecháne guaraní hekove odespreciáva
López ra´yre opytáva bajo el sagrado poyvi.
Ikatúnte aju jevy ndahái katuete amanóvo
ndékena che ra´arõvo siempre firme nde poty
che araha iñongatuhápe ko che korasõ kuápe
amoite ñorairõhápe ne angue che tupãsy.
Aimérõ en Parapití amonguahëne nde apysápe
che ñe´ëmi kuatiápe ne´ïraha asapymi
ha ndékena eñapytï ko verso ndéve ahejáva
topurahéi ndéve ijára el soldado guaraní.
Amalaya atopa el famoso Tejerina
inambikue ko che china ndéve ahechaukávarã
ha upépe terehecha la bravura guaraní
oimevaha gueteri López ra´yre opyta.
Letra: Emiliano R. Fernández
Música: Félix Pérez Cardozo
Ohai: "Adios trigueña resa yvoty", "Ahakuetévo", "Aháma che chína (che la reina)", "Alborada (en tu ventana)", "A mi florcita del Paraguay", "Causa neñaña", "Asunción del Paraguay", "Ko'ápe che avy'ave", "Concepción jerére", “Che lucero ñemimby", "Chepochýma nendive", "Despierta mi Angelina", "En tu ventana", "Guavira poty", "La cautiva", "La útlima letra", "Nde juru mbyte", "Noches del Paraguay", "Ñesũháme", "Oda pasional", "Primavera", "Pyhare amangýpe", "Retén-pe pyhare", "Rojas Silva rekávo", "Salud che paraje-kue", "Siete notas musicales", "13 Tujutĩ", "Yvapovõ poty", ha heta ambue ñe'ẽpoty.
CHE LA REINA
Ajumiko ipahaite Che la Reina nerendápe
apurahéivo mbarakápe si ahátama katuete
Paraguay niko chave ajuráva che retãme
amonóvo hayjupápe a la hora ojofrecé.
Péina ko´ágã ahendu che renóirõ la corneta
acaláta bayoneta ha Chakopyre asururu
ahamítante amoirü Valinoti-pe ikatúrõ
aloamíne ajuhúro Rojas Silva kurusu.
Ahayhúgui che retã Che la Reina rohejáta
frontera lado aháta ahuguaitïvo umi ava
ndaipotánte che kamba che myakÿ nde resaype
aipotánte ere che sype heta tacherovasa.
Che fusil je oime ipotï che rechaséma je hína
Prevención-pe Catalina tereho che ruguaitï
rehecháne guaraní hekove odespreciáva
López ra´yre opytáva bajo el sagrado poyvi.
Ikatúnte aju jevy ndahái katuete amanóvo
ndékena che ra´arõvo siempre firme nde poty
che araha iñongatuhápe ko che korasõ kuápe
amoite ñorairõhápe ne angue che tupãsy.
Aimérõ en Parapití amonguahëne nde apysápe
che ñe´ëmi kuatiápe ne´ïraha asapymi
ha ndékena eñapytï ko verso ndéve ahejáva
topurahéi ndéve ijára el soldado guaraní.
Amalaya atopa el famoso Tejerina
inambikue ko che china ndéve ahechaukávarã
ha upépe terehecha la bravura guaraní
oimevaha gueteri López ra´yre opyta.
Letra: Emiliano R. Fernández
Música: Félix Pérez Cardozo
martes, 1 de abril de 2008
ÑE`ÊNGA
Ñe'ẽnga ningo ha'e guarani avareko rehegua. Ko'ãva ha'e ñe'ẽjoapy oñembohasáva ñe'e ñe'eha rupi, térã ojejapónte oñeñe'ẽnguévo, heta jevy pukarãmínte haĝua, ha ndaupéichairõ katu ha'éne ñemoñe'e.
Karaiñe'ẽme ñembohasa, ñembokuaa porãve haĝua, jepivéicha ha'e ñe'ẽ ñe'ẽmbojere pyre, ha upe haguére nameméi oĩ porã karaiñe'ẽme. Upe ñe'ẽ ñembohasa ojejapo karai meñáme ĝuarã ha ára aĝaguápe (jepérõ ikatúva oje'e kuñágui ha ára mboyveguápe).
Ñane mandu'a va'era ko'ã ñe'ẽnga ojejapóvaha ha oñemombe'úvaha táva arandukuaa rupi, ha upe haguére, jareko ijapytépe heta ñe'ẽ karaiñe'ẽ rehegua.
Ikyrave jagua monda jurúgui
Está más gordo que boca de perro ladrón
En las carnicerías rurales, lo que mejor alcanzan los perros que merodean son las gorduras apartadas
Kuña kuimba'e'ỹre ha jepe'a tata'ỹre marãverã ndovaléi
La mujer sin hombre y la leña sin fuego no sirven para nada
Una broma machista.
Po'a ha ita ndajahekái, ñañepysangánte hese kuéra
La suerte y la piedra no las buscamos, sólo tropezamos con ellas
Una manera de consolar al perdedor, o desalentarlo a seguir jugando, en un juego de azar.
Reiko va'erã remanótarõ ĝuarãicha, ha remba'apo va'erã remano'ỹtarõ ĝuarãicha
Debes vivir como si estuvieras por morir, y debes trabajar como si no has de morir
Mensaje del tipo "Vive el presente pero no descuides el futuro"... bah, cúlpame si no has oído nada similar. :
Tapeho peho mandi peẽ, he'i ikasõ revi soróva
Empiecen ya ustedes a ir, dice el que tiene roto el trasero del pantalón
Empleado por quien no quiere retrasar a los demás.
Ko'ãvako oikose voi, he'i aipo opyno mo'ã ha okaka va'ekue
Esto suele suceder, dijo el que iba a pedar y se cagó
Hi nde ropepi he`i abuela oñepintarô...
Japukami hagûa he`i ijabuela taturaguére omoîva`ekue chicle...
Sandia tyrê`y ha kuña retovado sopapope ja`u....
Karaiñe'ẽme ñembohasa, ñembokuaa porãve haĝua, jepivéicha ha'e ñe'ẽ ñe'ẽmbojere pyre, ha upe haguére nameméi oĩ porã karaiñe'ẽme. Upe ñe'ẽ ñembohasa ojejapo karai meñáme ĝuarã ha ára aĝaguápe (jepérõ ikatúva oje'e kuñágui ha ára mboyveguápe).
Ñane mandu'a va'era ko'ã ñe'ẽnga ojejapóvaha ha oñemombe'úvaha táva arandukuaa rupi, ha upe haguére, jareko ijapytépe heta ñe'ẽ karaiñe'ẽ rehegua.
Techapyrâ Ejemplos
Ikyrave jagua monda jurúgui
Está más gordo que boca de perro ladrón
En las carnicerías rurales, lo que mejor alcanzan los perros que merodean son las gorduras apartadas
Kuña kuimba'e'ỹre ha jepe'a tata'ỹre marãverã ndovaléi
La mujer sin hombre y la leña sin fuego no sirven para nada
Una broma machista.
Po'a ha ita ndajahekái, ñañepysangánte hese kuéra
La suerte y la piedra no las buscamos, sólo tropezamos con ellas
Una manera de consolar al perdedor, o desalentarlo a seguir jugando, en un juego de azar.
Reiko va'erã remanótarõ ĝuarãicha, ha remba'apo va'erã remano'ỹtarõ ĝuarãicha
Debes vivir como si estuvieras por morir, y debes trabajar como si no has de morir
Mensaje del tipo "Vive el presente pero no descuides el futuro"... bah, cúlpame si no has oído nada similar. :
Tapeho peho mandi peẽ, he'i ikasõ revi soróva
Empiecen ya ustedes a ir, dice el que tiene roto el trasero del pantalón
Empleado por quien no quiere retrasar a los demás.
Ko'ãvako oikose voi, he'i aipo opyno mo'ã ha okaka va'ekue
Esto suele suceder, dijo el que iba a pedar y se cagó
Hi nde ropepi he`i abuela oñepintarô...
Japukami hagûa he`i ijabuela taturaguére omoîva`ekue chicle...
Sandia tyrê`y ha kuña retovado sopapope ja`u....
Suscribirse a:
Entradas (Atom)



